{"id":1051,"date":"2013-02-21T02:48:44","date_gmt":"2013-02-21T00:48:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.esithaklar.org\/?p=1051"},"modified":"2022-04-21T17:09:01","modified_gmt":"2022-04-21T14:09:01","slug":"turkiye-yok-olma-tehdidiyle-karsi-karsiya-olan-anadiller-ulkesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/2013\/02\/21\/turkiye-yok-olma-tehdidiyle-karsi-karsiya-olan-anadiller-ulkesi\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye: Yok Olma  Tehdidiyle Kar\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131ya Olan Anadiller \u00dclkesi"},"content":{"rendered":"<p>Tek dilli bir toplum yaratma politikalar\u0131 ve anadili kullanmaya ili\u015fkin yasaklamalar\u00a0 bu \u00fclkede farkl\u0131 dillere sahip etnik gruplar\u0131n kendi dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini ya\u015fatmas\u0131na izin vermiyor. Dilleri evlerin d\u00f6rt duvar\u0131 aras\u0131na \u00a0hapsetme politikalar\u0131 yok olmalar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni.<\/p>\n<p>Unesco\u2019nun tehdid alt\u0131ndaki diller atlas\u0131na g\u00f6re 1990 y\u0131l\u0131ndan bu yana<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye\u2019de \u00fc\u00e7 dil kayboldu<\/strong><\/p>\n<p>Kapadokya Yunancas\u0131, d\u00fcnyada da son derece tehlike alt\u0131nda.<\/p>\n<p>Diyarbak\u0131r Lice\u2019deki Kam\u0131\u015fl\u0131 k\u00f6y\u00fcnde konu\u015fulan Mlahso da kayboldu. Suriye\u2019ye g\u00f6\u00e7en k\u00f6yl\u00fclerden \u0130brahim Hanna\u2019n\u0131n 1995\u2019te \u00f6l\u00fcm\u00fcyle bu dil de \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>Ub\u0131h\u00e7a Tevfik Esen\u00e7\u2019in 1992\u2019de \u00f6lmesiyle kayboldu.<!--more--><\/p>\n<p>Unesco T\u00fcrkiye\u2019de 15 ayr\u0131 dilin tehdit alt\u0131nda oldu\u011funu belirlemi\u015f ve bu dilleri d\u00f6rt grup alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131rm\u0131\u015f;<\/p>\n<p><strong>Son derece tehdit alt\u0131nda olan diller<\/strong><\/p>\n<p>Siirt k\u00f6kenli Hertevin, Kuzeydo\u011fu Arami dilerinden olmas\u0131na kar\u015f\u0131n di\u011ferlerinden olduk\u00e7a farkl\u0131 bu\u00a0 dili 1999\u2019da bin ki\u015fi konu\u015fuyordu.<\/p>\n<p><strong>Ciddi anlamda tehdit alt\u0131nda olan diller<\/strong><\/p>\n<p>Gagavuzca, T\u00fcrkiyeli Yahudilerin konu\u015ftu\u011fu Ladino ve S\u00fcryanice.<\/p>\n<p><strong>Kesinlikle tehdit alt\u0131nda olan diller<\/strong><\/p>\n<p>Abazaca, Hem\u015fince, Lazca, Pontus Yunancas\u0131, \u00c7ingene dilleri, S\u00fcryanice\u2019ye benzeyen Suret (T\u00fcrkiye\u2019de konu\u015fan kalmad\u0131; konu\u015fanlar\u0131n \u00e7o\u011fu g\u00f6\u00e7le ba\u015fka \u00fclkelere gitti) ve Ermenice.<\/p>\n<p>UNESCO bir dilin ne derece tehlike alt\u0131nda oldu\u011funu s\u0131n\u0131fland\u0131rmak i\u00e7in dokuz \u00f6l\u00e7\u00fct kullan\u0131yor:<\/p>\n<p>* Dilin ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa aktar\u0131lmas\u0131<\/p>\n<p>* Dili konu\u015fan ki\u015fi say\u0131s\u0131<\/p>\n<p>* Dili konu\u015fanlar\u0131n toplam n\u00fcfusa oran\u0131<\/p>\n<p>* Dilin kullan\u0131m alanlar\u0131nda de\u011fi\u015fiklikler<\/p>\n<p>* Yeni alanlara ve ortamlara dilin tepkisi<\/p>\n<p>* Dilin \u00f6\u011frenilmesi, o dilde okuma yazma \u00f6\u011frenilmesi i\u00e7in gerekli materyallerin varl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<p>* Devletlerin ve kurumlar\u0131n tutum ve politikalar\u0131, buna dilin resmi durumu ve kullan\u0131m\u0131 da dahil<\/p>\n<p>* Toplumun bireylerinin kendi dillerine y\u00f6nelik tutumu<\/p>\n<p>* Dille ilgili var olan belgelerin miktar\u0131 ve niteli\u011fi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tek dilli bir toplum yaratma politikalar\u0131 ve anadili kullanmaya ili\u015fkin yasaklamalar\u00a0 bu \u00fclkede farkl\u0131 dillere sahip etnik gruplar\u0131n kendi dil ve k\u00fclt\u00fcrlerini ya\u015fatmas\u0131na izin vermiyor. Dilleri evlerin d\u00f6rt duvar\u0131 aras\u0131na \u00a0hapsetme politikalar\u0131 yok olmalar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni. Unesco\u2019nun tehdid alt\u0131ndaki diller atlas\u0131na g\u00f6re 1990 y\u0131l\u0131ndan bu yana T\u00fcrkiye\u2019de \u00fc\u00e7 dil kayboldu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1054,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,22,39],"tags":[49,50,23],"class_list":["post-1051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basin-duyurusu","category-duyurular","category-genel","tag-anadil","tag-azinlik-haklari","tag-esit-haklar-icin-izleme-dernegi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1051"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1051\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7731,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1051\/revisions\/7731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}