{"id":1456,"date":"2014-08-05T12:22:08","date_gmt":"2014-08-05T09:22:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.esithaklar.org\/?p=1456"},"modified":"2022-04-21T17:08:56","modified_gmt":"2022-04-21T14:08:56","slug":"yurtdisindaki-ilk-secim-gozlemi-engellendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/2014\/08\/05\/yurtdisindaki-ilk-secim-gozlemi-engellendi\/","title":{"rendered":"Yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki \u0130lk Se\u00e7im G\u00f6zlemimiz Engellendi"},"content":{"rendered":"<p><b>ESH\u0130D, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Se\u00e7iminde g\u00f6zlem yapmak \u00fczere gitti\u011fi Kopenhag\u2019da engellemeyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi, Ba\u011f\u0131ms\u0131z Se\u00e7im \u0130zleme Platformu\u2019nu temsilen 3 A\u011fustos 2014 tarihinde se\u00e7im g\u00f6zlemi yapmak \u00fczere gitmi\u015f oldu\u011fu Danimarka\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kopenhag Osterbro semtinde yer alan, 12 se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu, Remisen Oy Verme Merkezi\u2019nde engellemeyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Temsilcimizin oy kullan\u0131lma s\u00fcrecinde ba\u011f\u0131ms\u0131z se\u00e7im g\u00f6zlemi yapmas\u0131, ilk olarak se\u00e7im alan\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer alan sivil k\u0131yafetli bir emniyet amiri, ard\u0131ndan se\u00e7im sand\u0131k kurulu ba\u015fkanl\u0131k g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015f bulunan B\u00fcy\u00fckel\u00e7i Mehmet D\u00f6nmez taraf\u0131ndan engellenmi\u015ftir. B\u00fcy\u00fckel\u00e7i D\u00f6nmez, ilgili resmi evraklar\u0131 incelemi\u015f, ancak Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu\u2019ndan kendilerine bu konuda herhangi bir bilgi gelmemesini gerek\u00e7e g\u00f6stererek g\u00f6zlemcimizi oy kullanma alan\u0131na almam\u0131\u015ft\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Y\u00fcksek Se\u00e7im Kurulu\u2019nun karar\u0131 do\u011frultusunda Danimarka\u2019da cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi i\u00e7in oy kullanma g\u00fcnleri 31 Temmuz-3 A\u011fustos\u00a0 2014 tarihleri aras\u0131nda (d\u00f6rt g\u00fcn), sabah 08:00 ile 17:00 saatleri aras\u0131 olarak belirlenmi\u015ftir. Ancak 3 A\u011fustos g\u00fcn\u00fc oy verme alan\u0131nda yap\u0131lan g\u00f6zlemde saat 17:00\u2019de sand\u0131k g\u00f6revlileri sand\u0131klar\u0131n kapat\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in B\u00fcy\u00fckel\u00e7i D\u00f6nmez taraf\u0131ndan uyar\u0131larak, oy kullanmaya gelecek ki\u015filerin beklendi\u011fi, saat 17:00\u2019den sonra iki ki\u015finin oy kullanmas\u0131na izin verildi\u011fi g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Sand\u0131klar 17:10\u2019da kapat\u0131lm\u0131\u015f olup, bu durum se\u00e7im kanunun 88. Maddesi\u2019nin a\u00e7\u0131k bir ihlalidir. Se\u00e7im alan\u0131nda tespit edilen bir di\u011fer ihlal ise oy verme alan\u0131nda bulunan emniyet g\u00f6revlisinin 15 metre kural\u0131n\u0131 ihlal etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3 A\u011fustos 2014 Pazar g\u00fcn\u00fc, Kopenhag\u2019\u0131n Osterbro semtinde, Remisen Oy Verme Merkezi\u2019nde bulunulan 4 saatlik s\u00fcre boyunca parti m\u00fc\u015fahitleri ve oy vermeye gelen se\u00e7menlerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda a\u015fa\u011f\u0131daki sorun alanlar\u0131 tespit edilmi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Se\u00e7men e\u011fitimi<\/b>: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Se\u00e7menlerin se\u00e7im \u00f6ncesinde yeterince bilgilendirilmemi\u015f olduklar\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda ilk defa ve yeni bir sistemle oy kullan\u0131lacak \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 olmas\u0131, ba\u015fta oy kullan\u0131m\u0131n\u0131n randevu sistemiyle d\u00fczenlenmesi olmak \u00fczere \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 se\u00e7menler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7e\u015fitli zorluklar olu\u015fturmu\u015ftur. \u00d6zellikle bilgisayar \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 eri\u015fimi veya bilgisayar okur yazarl\u0131\u011f\u0131 olmayan ki\u015filer kendi randevular\u0131n\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 alamam\u0131\u015f veya randevu sistemine girerek otomatik randevu tarihlerini \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kontrol edememi\u015flerdir. Se\u00e7menlere, Danimarka\u2019n\u0131n kendi se\u00e7im sisteminde veya \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi se\u00e7men bilgi kart\u0131 g\u00f6nderilmemi\u015ftir. G\u00f6r\u00fc\u015fme \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yap\u0131lan bir se\u00e7men, se\u00e7men kay\u0131tlar\u0131 ve randevu sistemi ile ilgili \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 bilgilendirme spotunun ba\u015fvuru sistemi kapanma tarihinden sonra \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 televizyonlarda d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Oy verme yerine eri\u015fim:<\/b> Danimarka\u2019da se\u00e7imlerin d\u00f6rt g\u00fcne yay\u0131lmas\u0131 ve se\u00e7imin tek merkezden \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yap\u0131lmas\u0131 en fazla ele\u015ftirilen hususlar aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Se\u00e7imlerin \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 iki g\u00fcn olarak planlanmas\u0131 ve en az \u00fc\u00e7 farkl\u0131 merkezde yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 se\u00e7menlerin eri\u015filebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha etkili olaca\u011f\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 pek \u00e7ok se\u00e7men taraf\u0131ndan dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Maddi eri\u015filebilirlik:<\/b> Se\u00e7imin tek bir merkezde yap\u0131lmas\u0131, Danimarka\u2019da se\u00e7menlerin yo\u011fun \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 oldu\u011fu b\u00f6lgelerin se\u00e7im merkezine olan uzakl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 se\u00e7menler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir maddi k\u00fclfet olu\u015fturdu\u011fu dile \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 getirilmi\u015ftir. Oy kullanma oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olu\u015fu belirli \u00f6l\u00e7\u00fcde bu duruma \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Fiziki eri\u015filebilirlik:<\/b> Otomatik randevu sistemi ayn\u0131 aileden veya b\u00f6lgeden gelecek olan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ki\u015filere random-rastgele tarih ve saat aral\u0131klar\u0131 atam\u0131\u015f, bu durum ikamet \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 adresi ile oy verme yeri aras\u0131ndaki mesafenin uzak oldu\u011fu yerlerdeki \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 se\u00e7menler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6zellikle de ayn\u0131 aileden oy vermeye gelecek olanlar \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 i\u00e7in ciddi sorun olu\u015fturmu\u015f, ortak ara\u00e7la oy verme yerine gelme \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Zamansal eri\u015filebilirlik:<\/b> G\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan bir se\u00e7men, se\u00e7im merkezine arabayla 1,5 saatlik \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 mesafede bulunan ikamet adresinden ailesiyle oy verme yerine gelmek \u00fczere \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131, ancak e\u015finin yolda rahats\u0131zlanmas\u0131 nedeniyle hastaneye \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 gitmek zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu nedenle oy verme saatlerini \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131, daha sonra oy verme yerine ula\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen \u201dsistemin \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kapanmas\u0131\u201d gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek oy kullanmalar\u0131na izin verilmedi\u011fini beyan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 etmi\u015ftir. Konuyla ilgili sand\u0131k kurulu ba\u015fkan\u0131ndan tutanak tutmas\u0131n\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 isteyen se\u00e7mene, sand\u0131k kurulu ba\u015fkan\u0131 olumsuz yan\u0131t vermi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi:<\/b> Se\u00e7im merkezinin uzakl\u0131\u011f\u0131 kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da dezavantajl\u0131 durumlar \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan bir se\u00e7men, se\u00e7im merkezine arabayla \u00fc\u00e7 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 saatlik bir mesafede ikamet ettiklerini, iki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 b\u0131rakabilecekleri bir yer olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in e\u015finin (kad\u0131n) se\u00e7im i\u00e7in randevu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 alm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen oy vermeye gelemedi\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>G\u00fcvenilirlik:<\/b> Oyunu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kullanm\u0131\u015f olan se\u00e7menlerden baz\u0131lar\u0131 zarflar\u0131n \u00e7ok \u015feffaf olmas\u0131ndan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmu\u015f, verilen oyun zarflar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndan rahatl\u0131kla \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini, bu durumun oylar\u0131n g\u00fcveli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan endi\u015fe verici \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 oldu\u011funu dile getirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belirtilen bir di\u011fer kayg\u0131 ise kullan\u0131lan oylar\u0131n her g\u00fcn say\u0131lmamas\u0131 ve kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmamas\u0131 nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kabilecek ihlallerle ilgilidir. Kullan\u0131lan oylar\u0131n biriktirilerek T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6nderilmesi se\u00e7menlerde se\u00e7im sistemine kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizlik alg\u0131s\u0131 yaratmaktad\u0131r. Oyunu kullanmayan bir se\u00e7men, sistemin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmaya \u00e7ok a\u00e7\u0131k oldu\u011funu, kullanaca\u011f\u0131 oyun de\u011fi\u015ftirilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu nedenle oy vermedi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmi\u015ftir. 2014 Mart ay\u0131nda yap\u0131lan yerel se\u00e7imlerdeki yolsuzluk iddialar\u0131 ve \u015fik\u00e2yetleri konuya \u00f6rnek vermi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">HDP m\u00fc\u015fahitlerinin beyan\u0131na g\u00f6re, se\u00e7imin ilk g\u00fcn\u00fc olan 31 Temmuz 2014 tarihinde HDP m\u00fc\u015fahitleri oy verme yerine al\u0131nmam\u0131\u015f, daha sonra yap\u0131lan itirazlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye iletilmesi \u00fczerine, YSK\u2019dan B\u00fcy\u00fckel\u00e7i\u2019ye gelen talimat do\u011frultusunda m\u00fc\u015fahitlerin oy verme alan\u0131nda bulunmas\u0131na m\u00fcsaade edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>G\u00fcvenlik ve Oy Say\u0131m\u0131:<\/b> Her g\u00fcn oy kullanma i\u015flemi bittikten sonra, kullan\u0131lan oy say\u0131s\u0131n\u0131n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 belirlenmesi i\u00e7in tutanak tutulmu\u015f, sand\u0131k g\u00f6revlilerinin tutmu\u015f oldu\u011fu \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 tutanaklar, m\u00fc\u015fahitlerin de imzas\u0131yla kayda ge\u00e7irilerek torbalara koyulup \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 m\u00fch\u00fcrlenmi\u015ftir. 3 A\u011fustos Pazar g\u00fcn\u00fc oy verme say\u0131s\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 yap\u0131lan say\u0131m s\u00fcreci ve torbalar\u0131n m\u00fch\u00fcrlenme i\u015flemleri ESH\u0130D taraf\u0131ndan \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fch\u00fcrlenen torbalar\u0131n Kopenhag\u2019da bulunan TC B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik binas\u0131nda ayr\u0131lan bir odaya kilitlendi\u011fi belirtilmi\u015f, odan\u0131n anahtarlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckel\u00e7i, bir AKP m\u00fc\u015fahidi\/sand\u0131k g\u00f6revlisi ve bir MHP m\u00fc\u015fahidi\/sand\u0131k g\u00f6revlisi olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ki\u015fide bulundu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Anahtara sahip olan sand\u0131k g\u00f6revlileri ile \u00a0bizzat g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan ki\u015filer bu \u00fc\u00e7l\u00fc sisteme son derece g\u00fcvendiklerini belirtmi\u015flerdir. Ancak bu durum HDP, BDP ve se\u00e7menleri taraf\u0131ndan desteklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc aday a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fitsiz ve g\u00fcvensiz bir ortam yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f6rt g\u00fcn\u00fcn sonunda toplanan bu oylar, T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6nderilerek YSK\u2019n\u0131n belirledi\u011fi bir oy say\u0131m merkezinde say\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yakla\u015f\u0131k 30 bin kay\u0131tl\u0131 se\u00e7menin bulundu\u011fu Danimarka\u2019da kullan\u0131lan oy oran\u0131 %3 civar\u0131ndad\u0131r. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan oylar\u0131n toplam\u0131n\u0131n %5 civar\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda sistemin yeniden de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yurtd\u0131\u015f\u0131nda oy kullanma se\u00e7imler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. Ancak bu sistemin her yurtta\u015f\u0131n se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131na e\u015fit eri\u015fimini sa\u011flayabilecek nitelikte ve g\u00fcvenilir bir ortamda uygulanmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ESH\u0130D, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Se\u00e7iminde g\u00f6zlem yapmak \u00fczere gitti\u011fi Kopenhag\u2019da engellemeyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131 E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi, Ba\u011f\u0131ms\u0131z Se\u00e7im \u0130zleme Platformu\u2019nu temsilen 3 A\u011fustos 2014 tarihinde se\u00e7im g\u00f6zlemi yapmak \u00fczere gitmi\u015f oldu\u011fu Danimarka\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kopenhag Osterbro semtinde yer alan, 12 se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kuruldu\u011fu, Remisen Oy Verme Merkezi\u2019nde engellemeyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Temsilcimizin oy kullan\u0131lma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1460,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,22,24],"tags":[20,23,25,30],"class_list":["post-1456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-basin-duyurusu","category-duyurular","category-izleme-raporlarimiz","tag-bagimsiz-secim-izleme-platformu","tag-esit-haklar-icin-izleme-dernegi","tag-secim-izleme","tag-secme-ve-secilme-hakki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1456"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7706,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1456\/revisions\/7706"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}