{"id":8674,"date":"2023-02-03T16:44:57","date_gmt":"2023-02-03T13:44:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.esithaklar.org\/?p=8674"},"modified":"2023-02-03T17:23:27","modified_gmt":"2023-02-03T14:23:27","slug":"podcast-yasaksiz-meydan-42-kural-9-2-sureci-nasil-isleyecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/2023\/02\/03\/podcast-yasaksiz-meydan-42-kural-9-2-sureci-nasil-isleyecek\/","title":{"rendered":"Podcast: Yasaks\u0131z Meydan 42 &#8211; Kural 9.2 s\u00fcreci nas\u0131l i\u015fleyecek?"},"content":{"rendered":"<p><span>E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi ve K\u0131sa Dalga i\u015fbirli\u011finde haz\u0131rlanan Yasaks\u0131z Meydan\u2019da bu hafta insan haklar\u0131 hukuk\u00e7usu ve ayn\u0131 zamanda da ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Beril \u00d6nder, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;nin Oya Ataman Grubu\/T\u00fcrkiye davalar\u0131n\u0131 ve Kural 9.2\u2019yi anlat\u0131yor.<\/span><\/p>\n<p>Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) 2006 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi kararda T\u00fcrkiye&#8217;nin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (A\u0130HS) \u201cToplant\u0131 ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaki 11\u2019inci maddesini ihlal etti\u011finhe h\u00fckmetti. Bu karar 5 Mart 2007&#8217;de kesinle\u015fti. Bu davan\u0131n ba\u015fvurucusu Oya Ataman&#8217;d\u0131. T\u00fcrkiye\u2019yle ilgili bu maddeden ihlal \u00e7\u0131kan ve uygulanmas\u0131 beklenen b\u00fct\u00fcn kararlar \u2018Oya Ataman Grubu&#8217; davalar\u0131 alt\u0131nda topland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131 hukuk\u00e7usu ve ayn\u0131 zamanda da ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Beril \u00d6nder, bu haftaki Yasaks\u0131z Meydan&#8217;da Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;nin Oya Ataman Grubu\/T\u00fcrkiye davalar\u0131n\u0131 ve Kural 9.2\u2019yi anlat\u0131yor.<\/p>\n<p><iframe title=\"Spotify Embed: Yasaks\u0131z Meydan: Kural 9.2 s\u00fcreci nas\u0131l i\u015fleyecek?\" style=\"border-radius: 12px\" width=\"100%\" height=\"152\" frameborder=\"0\" allowfullscreen allow=\"autoplay; clipboard-write; encrypted-media; fullscreen; picture-in-picture\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/open.spotify.com\/embed\/episode\/0zy0lIfBSqOLh6lkIdZG2S?si=J9vaIn19SQigTonhBWCwOQ&#038;utm_source=oembed\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>&#8220;Oya Ataman Grubu davalar\u0131 Bakanlar Komitesi taraf\u0131ndan izlenen, T\u00fcrkiye&#8217;deki bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ihlallerini ilgilendiren, kesinle\u015fmi\u015f Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131ndan olu\u015fan gruba verilen ad&#8221;<\/strong> diyen Beril \u00d6nder \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<h2>Oya Ataman grubu davalar\u0131 nedir?<\/h2>\n<p>&#8220;Bu grup i\u00e7erisinde 75 tane dava var ve bu davalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funda Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, T\u00fcrkiye&#8217;nin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 11. maddesi alt\u0131nda korunan toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etti\u011fini, g\u00f6steriler da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rken uygulanan orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 sebebiyle ba\u015fvurucular\u0131n k\u00f6t\u00fc muameleye tabi tutulduklar\u0131n\u0131 da tespit ettikleri grubun davalar\u0131 bu.<\/p>\n<p>Davalar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ayr\u0131ca ya\u015fama hakk\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 ihlallerini de ilgilendiriyor. Bu kararlar\u0131n infaz\u0131 Bakanlar Komitesi taraf\u0131ndan bu gruptaki ilk karar olan Oya Ataman T\u00fcrkiye karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fti\u011fi 2007 tarihinden beri devam ediyor. Ve bu grup davalar asl\u0131nda bir araya getirilmi\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ihlallere sebebiyet veren sistematik sorunlar var. Bunlarla ilgili olarak da bireysel ve genel tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Bakanlar Komitesi de bunu takip ediyor.<\/p>\n<h2>Davalara neden grup halinde bak\u0131l\u0131yor?<\/h2>\n<p>Asl\u0131nda bunu Bakanlar Komitesi \u00f6n\u00fcne gelen davalarda baz\u0131 tekrarlayan ihlaller var ise \u00f6rne\u011fin, bu tekrarlayan davalar\u0131 bir araya getiriyor. Ya da baz\u0131 davalarda \u00f6nc\u00fc bir dava se\u00e7iyor, ona benzeyen davalar\u0131 arkas\u0131ndan getiriyor. Bunlar asl\u0131nda bir araya getirirken benzer sorunlar\u0131 benzer ihlalleri ilgilendiren ihlal kararlar\u0131 bir araya gelip bu grup davalar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Ve bunlara ili\u015fkin de Bakanlar Komitesi birlikte inceleme yaparak al\u0131nmas\u0131 gereken genel tedbirler hakk\u0131nda karar vermek istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu genel tedbirler yoluyla gelecekte benzer ihlallerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmek isteniyor.<\/p>\n<h2>9.2 bildiriminde ama\u00e7 ne?<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Davalar\u0131na Destek Projesinde de proje hukuk\u00e7usu olarak \u00e7al\u0131\u015fan \u00d6nder, haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 9.2 bildirimindeki tespitlerinden bahsediyor: \u201cAsl\u0131nda yani az \u00f6nce bahsetti\u011fimiz s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde biz de T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 davalar\u0131na destek Projesi olarak T\u00fcrkiye&#8217;den 25 sivil toplum kurulu\u015fu ve 7 baro ile birlikte Bakanlar Komitesi\u2019nde kural 9.2 bildiriminde bulunduk.<\/p>\n<p>Bildirimi haz\u0131rlay\u0131p sunmaktaki amac\u0131m\u0131z bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli insan haklar\u0131 sorunlar\u0131ndan biri haline gelen toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131 ihlallerine Bakanlar Komitesi\u2019nin dikkatini bir kez daha \u00e7ekmekti. Ayr\u0131ca \u015funu da belirtmeliyim ki; asl\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye bu dava grubunun kararlar\u0131n\u0131 icra etti\u011fine dair iddialarda bulunuyor.<\/p>\n<p>Gerekli tedbirleri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu grup davas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor eylem planlar\u0131nda. Biz bununla ilgili olarak da bildirmek istedik. Sonu\u00e7 olarak bu bildirim genel olarak T\u00fcrkiye\u2019nin Oya Ataman grubu davalar\u0131 i\u00e7in gerekli olan tedbirleri almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk makamlar\u0131n\u0131n adli ve idare uygulamalar\u0131nda giderek artan ve ciddile\u015fen sorunlar oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>Bu bildirim i\u00e7in biz \u00e7e\u015fitli STK\u2019lardan ve devlet kaynaklar\u0131ndan bilgiler toplad\u0131k. Ve T\u00fcrkiye&#8217;de bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n 2016\u2019daki darbe giri\u015fimini izleyen d\u00f6nemde daha da k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bildirimlerinde \u015funlar\u0131 belirtebilirim k\u0131saca:<\/p>\n<p>1) T\u00fcrkiye&#8217;de m\u00fclki amirler, sistematik olarak \u00e7er\u00e7eve ve \u00f6zel yasaklarla toplant\u0131, g\u00f6steri ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri yasad\u0131\u015f\u0131 ilan ediyor.<\/p>\n<p>2) Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri s\u0131ras\u0131nda polis m\u00fcdahalelerinde, g\u00f6zalt\u0131larda orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 kullan\u0131l\u0131yor. Bu a\u015f\u0131r\u0131 ve orant\u0131s\u0131z g\u00fcc\u00fc kullanan kolluk kuvvetleri daha sonras\u0131nda cezas\u0131z b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>3) Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131n\u0131 kullanan bireyler yani bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemciler ceza soru\u015fturmalar\u0131na ve kovu\u015fturmalar\u0131na maruz kal\u0131yorlar. Hatta mahkumiyetlere ve idari para cezalar\u0131na maruz kal\u0131yorlar. Bu da asl\u0131nda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemcileri kriminalize etmeye y\u00f6nelik bir uygulama ve bu haklar\u0131n\u0131 kullanmak isteyen insanlar \u00fczerinde cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir etkiye yol a\u00e7\u0131yor. &#8216;Chilling effect &#8216;diyoruz. \u00dcstelik g\u00f6stericilerin idari para cezalar\u0131na ve adli yapt\u0131r\u0131mlara maruz kalmas\u0131 gibi uygulamalar\u0131n 2018\u2019de OHAL\u2019in kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra dahi artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ayr\u0131ca kad\u0131n haklar\u0131 gruplar\u0131n\u0131n G\u00fcneydo\u011fu\u2019daki K\u00fcrt n\u00fcfusunun yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerin LGBT\u0130+ gruplar\u0131n ve i\u015f\u00e7ilerin bahsedilen bu a\u011f\u0131r ve sistematik hak ihlallerine en \u00e7ok maruz kalan grup oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu bildirimde son olarak T\u00fcrkiye\u2019nin ilgili A\u0130HM kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 standartlara uyum sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in almas\u0131 gereken tedbirlere vurgu yap\u0131yoruz. Bu tedbirler aras\u0131nda 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu\u2019nda ve 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu\u2019nda yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fikliklerden bahsediyoruz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirlere \u00f6rnek olarak kolluk kuvvetlerinin g\u00f6sterilere m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n gereklili\u011fi orant\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve makull\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcdahale sonras\u0131 denetleyebilecek etkin bir mekanizman\u0131n kurulmas\u0131 gerekti\u011finden de bahsediyoruz.<\/p>\n<h2>Bildirimden sonra nas\u0131l bir yol izleniyor?<\/h2>\n<p>Asl\u0131nda bu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7 asl\u0131nda bir yandan da se\u00e7imler de geliyor ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131 demokrasinin i\u015fleyebilmesi i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip. Ve biz de tam bu d\u00f6nemde, bu s\u00fcre\u00e7te Bakanlar Komitesi\u2019nin denetim s\u00fcrecine daha etkili ciddi bir rol almas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz bu bildirimimizde.<\/p>\n<p>Umuyoruz ki \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki Mart ay\u0131 toplant\u0131s\u0131nda Bakanlar Komitesi bu dava grubunda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckten sonra T\u00fcrkiye\u2019nin bu davalar\u0131n icras\u0131 i\u00e7in gerekli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi ve gerekli kanun de\u011fi\u015fikli\u011finin vurguland\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir karar \u00e7\u0131kabilir. Bu ayr\u0131ca \u015f\u00f6yle bir prosed\u00fcrel bir durum var: Normalde Bakanlar Komitesi y\u0131lda d\u00f6rt toplant\u0131 yap\u0131yor, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131 ile ilgili olarak. Her ne kadar Ataman grubu nitelikli bir inceleme grubu alt\u0131ndaysa da Bakanlar Komitesi yo\u011funlu\u011fundan dolay\u0131 y\u0131lda bir ya da iki y\u0131lda bir g\u00f6r\u00fc\u015febiliyor en son dava grubunu.<\/p>\n<p>Biz asl\u0131nda buradaki sorunun ciddiyeti ve aciliyetine dikkat \u00e7ekerek, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bu kararlar icra edilene ve toplant\u0131, g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131 \u00fcst\u00fcndeki sistematik ihlaller kalkana kadar Bakanlar Komitesi\u2019nin her toplant\u0131s\u0131nda bu konuyu g\u00f6r\u00fc\u015fmeye devam etmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Umar\u0131z ki bu ayn\u0131 zamanda Avrupa Konseyi\u2019nin di\u011fer organlar\u0131n\u0131 ve bile\u015fenlerini de biraz daha aktif rol oynamaya belki te\u015fvik eder, genel sekreter ve \u00fcye \u00fclkeler gibi. Sonras\u0131nda ise tabii ki sivil toplum olarak bunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n takip\u00e7isi olmam\u0131z gerekiyor. Umar\u0131z ki bu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde T\u00fcrkiye&#8217;de bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sadece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde var olan bir hak olmaktan \u00e7\u0131karabiliriz.\u201d<\/p>\n<p><em><strong>E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi ve K\u0131sa Dalga ortakl\u0131\u011f\u0131nda Yasaks\u0131z Meydan, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 ve g\u00f6steri hakk\u0131 engellenen ve seslerini kamuoyuna duyurmak isteyenlerin platformu olmaya devam ediyor. E\u011fer siz de toplant\u0131 ve g\u00f6steri hakk\u0131n\u0131z\u0131n ihlal edildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z ya da bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 ve g\u00f6steri hakk\u0131na dair s\u00f6ylemek istedikleriniz varsa, E\u015fit Haklar \u0130zleme Derne\u011fi ve Yasaks\u0131z Meydan ekibine esithaklar@gmail.com adresinden ve sosyal medya hesaplar\u0131m\u0131zdan ula\u015fabilirsiniz.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>S\u00d6YLE\u015e\u0130N\u0130N TAMAMI<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>ZD: Merhaba, E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi ve K\u0131sa Dalga i\u015f birli\u011fiyle Yasaks\u0131z Meydan ba\u015fl\u0131yor. Ben Zeynep Duygu A\u011fbay\u0131r. Yasaks\u0131z Meydan\u2019\u0131n bu hafta konu\u011fu \u0130nsan Haklar\u0131 hukuk\u00e7usu ve ayn\u0131 zamanda da ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Beril \u00d6nder. T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Davalar\u0131na Destek Projesinde de proje hukuk\u00e7usu olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ho\u015f geldin Beril.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: Ho\u015f bulduk, merhaba Zeynep Duygu.<\/p>\n<p><strong>ZD: Oya Ataman Grubu\/T\u00fcrkiye davalar\u0131 nedir Beril?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: Oya Ataman Grubu davalar\u0131 Bakanlar Komitesi taraf\u0131ndan izlenen, T\u00fcrkiye&#8217;deki bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ihlallerini ilgilendiren, kesinle\u015fmi\u015f Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131ndan olu\u015fan gruba verilen ad. Bu grup i\u00e7erisinde asl\u0131nda 75 tane dava var ve bu davalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funda Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi, T\u00fcrkiye&#8217;nin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 11. maddesi alt\u0131nda korunan toplanma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etti\u011fini, g\u00f6steriler da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rken uygulanan orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 sebebiyle ba\u015fvurucular\u0131n k\u00f6t\u00fc muameleye tabi tutulduklar\u0131n\u0131 da tespit ettikleri grubun davalar\u0131 bu.<\/p>\n<p>Davalar\u0131n baz\u0131lar\u0131 ayr\u0131ca ya\u015fama hakk\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 ihlallerini de ilgilendiriyor. Bu kararlar\u0131n infaz\u0131 Bakanlar Komitesi taraf\u0131ndan bu gruptaki ilk karar olan Oya Ataman T\u00fcrkiye karar\u0131n\u0131n kesinle\u015fti\u011fi 2007 tarihinden beri devam ediyor. Ve bu grup davalar asl\u0131nda bir araya getirilmi\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ihlallere sebebiyet veren sistematik sorunlar var. Bunlarla ilgili olarak da bireysel ve genel tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Bakanlar Komitesi de bunu takip ediyor.<\/p>\n<p><strong>ZD: Bir ba\u015fvurunun grup davas\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in ne gibi \u00f6zellikler ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekiyor?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: Asl\u0131nda bunu Bakanlar Komitesi \u00f6n\u00fcne gelen davalarda baz\u0131 tekrarlayan ihlaller var ise \u00f6rne\u011fin, bu tekrarlayan davalar\u0131 bir araya getiriyor. Ya da baz\u0131 davalarda \u00f6nc\u00fc bir dava se\u00e7iyor, ona benzeyen davalar\u0131 arkas\u0131ndan getiriyor. Bunlar asl\u0131nda bir araya getirirken benzer sorunlar\u0131 benzer ihlalleri ilgilendiren ihlal kararlar\u0131 bir araya gelip bu grup davalar\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Ve bunlara ili\u015fkin de Bakanlar Komitesi birlikte inceleme yaparak al\u0131nmas\u0131 gereken genel tedbirler hakk\u0131nda karar vermek istiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu genel tedbirler yoluyla gelecekte benzer ihlallerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmek isteniyor.<\/p>\n<p><strong>ZD: Oya Ataman karar\u0131n\u0131 da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ay Bakanlar Komitesi de\u011ferlendirecek. Bakanlar Komitesi bu s\u00fcre\u00e7lerde nas\u0131l bir role sahip?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: \u015e\u00f6yle ki, Bakanlar Komitesi, Avrupa \u0130nsanlar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan verilen kararlar\u0131n icras\u0131n\u0131n izlenmesi s\u00fcrecini takip eden Avrupa Konseyi organ\u0131. Ve bu s\u00fcre\u00e7te Bakanlar Komitesi, mahkemenin verdi\u011fi uygulanmas\u0131 i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 gereken bireysel ve genel tedbirleri takip ediyor. Bakanlar Komitesi\u2019ne bu s\u00fcre\u00e7te konseyden Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n icra dairesi destek veriyor. Ve bu s\u00fcre\u00e7teki temel a\u015famalar \u015fu \u015fekilde asl\u0131nda basit\u00e7e anlatmak gerekirse: Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi karar veriyor, ihlal karar\u0131. Bakanlar Komitesi bu karar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131yor. Ya bu karar\u0131 geli\u015fmi\u015f prosed\u00fcr alt\u0131nda inceliyor ya da standart prosed\u00fcr alt\u0131nda inceliyor. E\u011fer karar acil bireysel \u00f6nlem gerektiriyorsa ya da b\u00fcy\u00fck yap\u0131sal ve karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 ilgilendiriyorsa genellikle geli\u015fmi\u015f prosed\u00fcr alt\u0131nda inceliyor, demek ki daha s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde takip ediyor bunu. Bunu s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131ktan sonra devletten eylem plan\u0131 sunmas\u0131n\u0131 bekliyor. Taraf devlet, yani karar\u0131n aleyhine al\u0131nm\u0131\u015f olan devlet, bir eylem plan\u0131 sunuyor Bakanlar Komitesi\u2019ne. Bu eylem plan\u0131nda bu karar\u0131n icras\u0131 i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler var. Ve Bakanlar Komitesi de bunu denetliyor. Bu \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tedbirler neler daha fazla a\u00e7\u0131klama veya daha fazla tedbir gerekiyor mu gibi \u015feylere bak\u0131yor. Arkas\u0131ndan devlet bu tedbirleri ald\u0131ktan sonra da bir eylem raporu sunuyor Bakanlar Komitesi\u2019ne. Burada al\u0131nan tedbirler detayl\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131l\u0131yor. Arkas\u0131ndan son olarak da e\u011fer Bakanlar Komitesi ihlal kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirlerin devlet taraf\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na karar veriyorsa, ikna oluyorsa o zaman bir nihai karar veriyor ve arkas\u0131ndan bu grup kapat\u0131l\u0131yor. Bu a\u015famalar s\u0131ras\u0131nda \u00f6nemli bir nokta da; sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ya da ulusal insan haklar\u0131 kurumlar\u0131 kural 9.2 bildirimleri yoluyla Avrupa Konseyi\u2019nin karar\u0131n icras\u0131n\u0131 denetlenmesi sistemine katk\u0131da bulunabiliyor. Bu bildirimlerde al\u0131nan tedbirlerin yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu s\u00fcre\u00e7te \u00fclkede benzer ihlallerle ilgili neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ile ilgili bilgi ve analizler sunabiliyorlar bu bildirimlerde. \u00d6nemli bu y\u00fczden bu bildirimler. Bakanlar Komitesi bu s\u00fcre\u00e7te devletlerin tedbirlerini incelerken sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bu bildirimleri de dikkate al\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te al\u0131nmas\u0131 gereken belli bireysel \u00f6nlemler var ise bunlar hakk\u0131nda Bakanlar Komitesi tavsiyelerde bulunuyor. Son d\u00f6nemde asl\u0131nda Bakanlar Komitesi\u2019nin rol\u00fcn\u00fc T\u00fcrkiye ile ilgili olarak Selahattin Demirta\u015f ve Kavala davalar\u0131nda da g\u00f6rd\u00fck. Burada Bakanlar Komitesi, T\u00fcrkiye&#8217;nin bu ihlal kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131 i\u00e7in gerekli olan bireysel tedbirleri yani Kavala ve Demirta\u015f\u2019\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fini, bu sebeple de gerekli tedbiri almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 karar verdi T\u00fcrkiye\u2019nin. Hatta Kavala\u2019da ilk defa Bakanlar Komitesi T\u00fcrkiye aleyhine bir ihlal prosed\u00fcr\u00fc de ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131 hat\u0131rlarsan\u0131z. Oya Ataman grubu olarak Bakanlar Komitesi asl\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7te en son 2019-2020 y\u0131llar\u0131nda kararlar ald\u0131 ve bu kararlarda T\u00fcrkiye&#8217;nin kanun de\u011fi\u015fikliklerini i\u00e7eren tedbir almas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bunu vurguluyor.<\/p>\n<p><strong>ZD: Demin 9.2 bildiriminden bahsettin. Pek \u00e7ok sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn imzas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu 9.2 bildiriminizi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 biliyoruz. Bildirimdeki tespitlerinizden bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: Asl\u0131nda yani az \u00f6nce bahsetti\u011fimiz s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde biz de T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 davalar\u0131na destek Projesi olarak T\u00fcrkiye&#8217;den 25 sivil toplum kurulu\u015fu ve 7 Baro ile birlikte Bakanlar Komitesi\u2019nde kural 9.2 bildiriminde bulunduk. Bildirimi haz\u0131rlay\u0131p sunmaktaki amac\u0131m\u0131z bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli insan haklar\u0131 sorunlar\u0131ndan biri haline gelen toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131 ihlallerine Bakanlar Komitesi\u2019nin dikkatini bir kez daha \u00e7ekmekti. Ayr\u0131ca \u015funu da belirtmeliyim ki; asl\u0131nda bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye bu dava grubunun kararlar\u0131n\u0131 icra etti\u011fine dair iddialarda bulunuyor. Gerekli tedbirleri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu grup davas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor eylem planlar\u0131nda. Biz bununla ilgili olarak da bildirmek istedik. Sonu\u00e7 olarak bu bildirim genel olarak T\u00fcrkiye\u2019nin Oya Ataman grubu davalar\u0131 i\u00e7in gerekli olan tedbirleri almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk makamlar\u0131n\u0131n adli ve idare uygulamalar\u0131nda giderek artan ve ciddile\u015fen sorunlar oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bu bildirim i\u00e7in biz \u00e7e\u015fitli STK\u2019lardan ve devlet kaynaklar\u0131ndan bilgiler toplad\u0131k. Ve T\u00fcrkiye&#8217;de bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n 2016\u2019daki darbe giri\u015fimini izleyen d\u00f6nemde daha da k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bildirimlerinde \u015funlar\u0131 belirtebilirim k\u0131saca: 1) T\u00fcrkiye&#8217;de m\u00fclki amirler, sistematik olarak \u00e7er\u00e7eve ve \u00f6zel yasaklarla toplant\u0131, g\u00f6steri ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri yasad\u0131\u015f\u0131 ilan ediyor, 2) Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri s\u0131ras\u0131nda polis m\u00fcdahalelerinde, g\u00f6zalt\u0131larda orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 kullan\u0131l\u0131yor. Bu a\u015f\u0131r\u0131 ve orant\u0131s\u0131z g\u00fcc\u00fc kullanan kolluk kuvvetleri daha sonras\u0131nda cezas\u0131z b\u0131rak\u0131l\u0131yor. 3) Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma hakk\u0131n\u0131 kullanan bireyler yani bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemciler ceza soru\u015fturmalar\u0131na ve kovu\u015fturmalar\u0131na maruz kal\u0131yorlar. Hatta mahkumiyetlere ve idari para cezalar\u0131na maruz kal\u0131yorlar. Bu da asl\u0131nda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l eylemcileri kriminalize etmeye y\u00f6nelik bir uygulama ve bu haklar\u0131n\u0131 kullanmak isteyen insanlar \u00fczerinde cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir etkiye yol a\u00e7\u0131yor. Chilling effect diyoruz. \u00dcstelik g\u00f6stericilerin idari para cezalar\u0131na ve adli yapt\u0131r\u0131mlara maruz kalmas\u0131 gibi uygulamalar\u0131n 2018\u2019de OHAL\u2019in kald\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sonra dahi artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ayr\u0131ca kad\u0131n haklar\u0131 gruplar\u0131n\u0131n G\u00fcneydo\u011fu\u2019daki K\u00fcrt n\u00fcfusunun yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgelerin LGBT\u0130+ gruplar\u0131n ve i\u015f\u00e7ilerin bahsedilen bu a\u011f\u0131r ve sistematik hak ihlallerine en \u00e7ok maruz kalan grup oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu bildirimde son olarak T\u00fcrkiye\u2019nin ilgili A\u0130HM kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 standartlara uyum sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in almas\u0131 gereken tedbirlere vurgu yap\u0131yoruz. Bu tedbirler aras\u0131nda 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu\u2019nda ve 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu\u2019nda yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fikliklerden bahsediyoruz. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirlere \u00f6rnek olarak kolluk kuvvetlerinin g\u00f6sterilere m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n gereklili\u011fi orant\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve makull\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcdahale sonras\u0131 denetleyebilecek etkin bir mekanizman\u0131n kurulmas\u0131 gerekti\u011finden de bahsediyoruz.<\/p>\n<p><strong>ZD: Bu 9.2 bildiriminden sonra nas\u0131l bir yol izlenecek?<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: \u015e\u00f6yle ki asl\u0131nda bu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7 asl\u0131nda bir yandan da se\u00e7imler de geliyor ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131 demokrasinin i\u015fleyebilmesi i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahip. Ve biz de tam bu d\u00f6nemde, bu s\u00fcre\u00e7te Bakanlar Komitesi\u2019nin denetim s\u00fcrecine daha etkili ciddi bir rol almas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz bu bildirimimizde. Umuyoruz ki \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki Mart ay\u0131 toplant\u0131s\u0131nda Bakanlar Komitesi bu dava grubunda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fckten sonra T\u00fcrkiye\u2019nin bu davalar\u0131n icras\u0131 i\u00e7in gerekli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi ve gerekli kanun de\u011fi\u015fikli\u011finin vurguland\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir karar \u00e7\u0131kabilir. Bu ayr\u0131ca \u015f\u00f6yle bir prosed\u00fcrel bir durum var: Normalde Bakanlar Komitesi y\u0131lda d\u00f6rt toplant\u0131 yap\u0131yor, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131 ile ilgili olarak. Her ne kadar Ataman grubu nitelikli bir inceleme grubu alt\u0131ndaysa da Bakanlar Komitesi yo\u011funlu\u011fundan dolay\u0131 y\u0131lda bir ya da iki y\u0131lda bir g\u00f6r\u00fc\u015febiliyor en son dava grubunu. Biz asl\u0131nda buradaki sorunun ciddiyeti ve aciliyetine dikkat \u00e7ekerek, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bu kararlar icra edilene ve toplant\u0131, g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131 \u00fcst\u00fcndeki sistematik ihlaller kalkana kadar Bakanlar Komitesi\u2019nin her toplant\u0131s\u0131nda bu konuyu g\u00f6r\u00fc\u015fmeye devam etmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Umar\u0131z ki bu ayn\u0131 zamanda Avrupa Konseyi\u2019nin di\u011fer organlar\u0131n\u0131 ve bile\u015fenlerini de biraz daha aktif rol oynamaya belki te\u015fvik eder, genel sekreter ve \u00fcye \u00fclkeler gibi. Sonras\u0131nda ise tabii ki sivil toplum olarak bunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n takip\u00e7isi olmam\u0131z gerekiyor. Umar\u0131z ki bu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde T\u00fcrkiye&#8217;de bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplant\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sadece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde var olan bir hak olmaktan \u00e7\u0131karabiliriz.<\/p>\n<p><strong>ZD: Peki, bize kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz.<\/strong><\/p>\n<p>B\u00d6: Ben te\u015fekk\u00fcr ederim davet etti\u011finiz i\u00e7in.<\/p>\n<p><strong>ZD: E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi ve K\u0131sa Dalga i\u015fbirli\u011fi ile Yasaks\u0131z Meydan farkl\u0131 konu ve konuklarla iki haftada bir cuma g\u00fcn\u00fc sizlerle olmaya devam edecek. \u015eimdilik ho\u015f\u00e7a kal\u0131n .<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi ve K\u0131sa Dalga i\u015fbirli\u011finde haz\u0131rlanan Yasaks\u0131z Meydan\u2019da bu hafta insan haklar\u0131 hukuk\u00e7usu ve ayn\u0131 zamanda da ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 Beril \u00d6nder, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi&#8217;nin Oya Ataman Grubu\/T\u00fcrkiye davalar\u0131n\u0131 ve Kural 9.2\u2019yi anlat\u0131yor. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) 2006 y\u0131l\u0131nda verdi\u011fi kararda T\u00fcrkiye&#8217;nin Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7875,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22,39,93],"tags":[],"class_list":["post-8674","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-duyurular","category-genel","category-yayinlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8674","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8674"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8704,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8674\/revisions\/8704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.esithaklar.org\/eski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}