Eşitlik Kurumlarının Şikâyet Verilerini Daha İyi Toplamasına Yönelik Asgari Kılavuz İlkeler

İsveç İstanbul Başkonsolosluğu tarafından desteklenen Eşit Haklar İçin İzleme Derneği (ESHİD) tarafından yürütülen “Türkiye’de Daha Etkin ve Bağımsız Eşitlik Kurumları İçin Savunuculuk Eylemi Projesi” kapsamında, eşitlik kurumlarında şikâyet verilerinin daha iyi toplanması ve bu verilerin kurumlar arasında karşılaştırılabilir hâle getirilmesi amacıyla, EQUINET tarafından yayımlanan “Eşitlik Kurumlarının Şikâyet Verilerini Daha İyi Toplamasına Yönelik Asgari Kılavuz İlkeler” başlıklı belgenin gayriresmî Türkçe çevirisi hazırlanmıştır. Bu yayın kapsamında, Avrupa’daki eşitlik kurumlarının veri toplama uygulamaları karşılaştırmalı olarak analiz edilerek ortak standartların geliştirilmesi hedeflenmiştir. Söz konusu kılavuz, Avrupa Komisyonu’nun Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Stratejisi, LGBTIQ Eşitlik Stratejisi, AB Roman Stratejik Çerçevesi ve Irkçılıkla Mücadele Eylem Planı gibi çeşitli politika belgelerinde ortaya koyduğu, Avrupa ve ulusal düzeyde güvenilir, tutarlı ve karşılaştırılabilir eşitlik verilerinin (özellikle şikâyet verilerinin) geliştirilmesine yönelik çağrılara bir yanıt niteliğindedir. Kılavuz, şikâyet verilerinin eşitlik verilerinin yalnızca bir bileşeni olduğunu vurgulamaktadır. Bu veriler, doğaları gereği önemli sınırlılıklar içermektedir. Özellikle, hak sahiplerinin her zaman başvuruda bulunmaması nedeniyle, şikâyet verileri ayrımcılıktan etkilenen tüm nüfusu tam olarak temsil etmemektedir. Bu nedenle şikâyet verileri, toplumdaki ayrımcılığın ölçeği ve yaygınlığını daha doğru biçimde yansıtabilmek için diğer eşitlik veri kaynaklarıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bu çerçevede kılavuzun temel hedefleri şunlardır: Tüm eşitlik kurumları için, asgari düzeyde toplanan bilgilere dayalı standart ve tutarlı bir şikâyet verisi toplama yaklaşımı geliştirmek, Kurumlar arasında veri karşılaştırılabilirliğini artırmak için asgari veri setlerinin uyumlaştırılmasını sağlamak, Eşitlik kurumlarına, mevcut uygulamalarında küçük ve uygulanabilir düzenlemelerle daha kapsamlı, güvenilir ve karşılaştırılabilir veri üretimi konusunda pratik rehberlik sunmak, Eşitlik kurumlarının kendi faaliyet verilerine dayanan Avrupa Komisyonu önerilerinin (Eşitlik Kurumlarına ilişkin Standartlar Direktifleri kapsamında) daha etkin izlenebilir ve karşılaştırılabilir hâle gelmesine katkı sağlamak.